ความเป็นมาของโรงไฟฟ้าลำตะคอง       


โรงไฟฟ้าพลังน้ำลำตะคอง เป็นการผลิตไฟฟ้าด้วยพลังน้ำวิธีหนึ่งที่สามารถนำเอาทรัพยากรน้ำที่มีอยู่ มา หมุนเวียนใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด และเป็นการช่วยให้ระบบการผลิตไฟฟ้า ด้วยพลังงานความร้อนมีประสิทธิภาพดียิ่งขึ้น
    โรงไฟฟ้าพลังน้ำลำตะคอง เป็นอีกโรงไฟฟ้าหนึ่งที่นำเอาหลักการนี้มาใช้ ผลิตไฟฟ้าโดยการสูบน้ำจากอ่างเก็บน้ำลำตะคองของกรมชลประทานไปเก็บ ไว้ที่อ่างเก็บน้ำบนเขายายเที่ยง ในช่วงที่มีความต้องการไฟฟ้าต่ำ และเมื่อมี ความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงก็จะปล่อยน้ำลงอ่างเก็บน้ำลำตะคองเหมือนเดิม
     โดยทั่วไปความต้องการใช้ไฟฟ้าตลอดทั้งวันไม่คงที่ โดยเฉพาะช่วง  ความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงสุด คือระหว่าง เวลา ๑๘.๐๐ - ๒๑.๐๐ น. และช่วงที่ มีความต้องการใช้ไฟฟ้าต่ำสุด คือระหว่าง ๒๔.๐๐ - ๐๖.๐๐ น. ซึ่งในช่วง นี้จะ มีพลังงานไฟฟ้าเหลือใช้จากการผลิตของโรงไฟฟ้าพลังงาน ความร้อน จึงนำ มาใช้ทำประโยชน์ด้วยการสูบน้ำไปเก็บไว้ในอ่างเก็บน้ำ บนภูเขา เพื่อเอาไว้ ปล่อยลงมาผลิตกระแสไฟฟ้าในช่วงที่มีความต้องการใช้ไฟฟ้าสูง
    โรงไฟฟ้าพลังน้ำลำตะคองแบบสูบกลับนี้ เมื่อก่อสร้างแล้วเสร็จ จะทำให้ ระบบการผลิตไฟฟ้าในภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีความมั่นคงยิ่งขึ้น   นอก จากนี้ยังทำให้ระบบการผลิตไฟฟ้าของโรงไฟฟ้าพลังความร้อน  มีประสิทธิ ิภาพดียิ่งขึ้น วิธีนี้จึงเป็นการผลิตไฟฟ้าที่ไม่สิ้นเปลืองทรัพยากร ธรรมชาติ ที่นับวันแต่จะสูญเสีย เช่น ก๊าซธรรมชาติหรือถ่านหิน   อีกทั้งยังช่วยลดปริ มาณการสั่งซื้อน้ำมันจากต่างประเทศได้อีกทางหนึ่งด้วย
 
ความเป็นมา  ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีความต้องการใช้ไฟฟ้ามาก กว่ากำลังผลิตที่มีอยู่ภายในภูมิภาค อยู่เป็นจำนวนมาก กฟผ. จึงทำการศึกษา โครงการโรงไฟฟ้าพลังน้ำลำตะคองแบบสูบกลับในปี พ.ศ.๒๕๒๘  และนำมา บรรจุไว้ในแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของ กฟผ. (ปี พ.ศ. ๒๕๓๕- ๒๕๔๙)  ในปีพ.ศ.๒๕๓๒องค์การความร่วมมือระหว่างประเทศญี่ปุ่น (JICA)  ได้ให้ ความช่วยเหลือ กฟผ. ในการศึกษาความเหมาะสมโครงการและดำเนินการ แล้วเสร็จในปี พ.ศ.๒๕๓๔ ต่อจากนั้น กฟผ. ได้ว่าจ้างมหาวิทยาลัยขอนแก่น ศึกษารายละเอียดและวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม เพื่อพิจารณากำหนด มาตรการและแนวทางแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมแล้ว จึงว่าจ้างบริษัทวิศวกร ที่ปรึกษาจากประเทศญี่ปุ่นทำการศึกษารายละเอียดโครงการ เพื่อนำเสนอ ขออนุมัติก่อนสร้างโครงการและคณะรัฐมนตรี มีมติอนุมัติให้ดำเนินการได้ เมื่อวันท ี่๑๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๓๗


ที่ตั้งและลักษณะ   โครงการโรงไฟฟ้าพลังน้ำลำตะคองแบบสูบกลับ ตั้งอยู่ระหว่างอำเภอสีคิ้วและอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ห่างจากตัว เมืองประมาณ ๗๐ กิโลเมตร ลักษณะของโครงการที่สำคัญ ประกอบด้วย โรงไฟฟ้าใต้ดินอ่างพักน้ำบนเขา อ่างเก็บน้ำตอนล่าง(อ่างเก็บน้ำลำตะคอง ที่มีอยู่เดิม) อุโมงค์ส่งน้ำจากพักน้ำเข้าโรงไฟฟ้า อุโมงค์ท้ายน้ำจากโรงไฟฟ้าสู่อ่างเก็บน้ำตอนล่างและสายส่งไฟฟ้าแรงสูง

ข้อมูลโรงไฟฟ้า 

โรงไฟฟ้าลำตะคอง ประกอบด้วย :-

อ่างเก็บน้ำตอนบน
อ่างเก็บน้ำเป็นแบบหินถม ดาดด้วยยางมะตอย (แอสฟัลท์) เพื่อป้องกัน
น้ำซึมออกจากอ่างเก็บกักน้ำได้ 10.3 ล้านลูกบาศก์เมตร พื้นที่ผิวน้ำ
0.34 ตารางกิโลเมตร
ความสูง 50 เมตร ความยาว 2,170 เมตร
ปริมาณ 5.36 ล้านลูกบาศก์เมตร
ระดับเก็บกักสูงสุด 660 ม. (รทก.)
ระดับเก็บกักต่ำสุด 620 ม. (รทก.)
ความจุอ่างทั้งหมด 10.3 ล้านลูกบาศก์เมตร
ความจุอ่างใช้งาน 9.9 ล้านลูกบาศก์เมตร
พื้นที่ผิวที่ระดับกักเก็บสูงสุด 0.34 ตารางกิโลเมตร

โรงไฟฟ้าใต้ดิน
ตั้งอยู่ลึกจากผิวดินประมาณ 350 เมตร มีขนาดกว้าง 23 เมตร
ยาว 175 เมตร สูง 47 เมตร ภายในโรงไฟฟ้าจะติดตั้งเครื่อง
กำเนิดไฟฟ้าขนาด 250,000 กิโลวัตต์ รวม 4 เครื่อง
ขนาดกว้าง 23 เมตร ยาว 175 เมตร สูง 47 เมตร
กังหันน้ำ/สูบกลับ Vertical Shaft Francis Type
Reversible Pump-Turbine
เครื่องกำเนิดไฟฟ้า 3 Phase AC Synchronous Generator -
Motor
กำลังผลิตติดตั้ง ระยะแรก 2 x 250 เมกะวัตต์
ระยะที่สอง 2 x 250 เมกะวัตต์
พลังงานไฟฟ้าเฉลี่ย 400 ล้านกิโลวัตต์ - ชั่วโมง
อุโมงค์ส่งน้ำเข้าโรงไฟฟ้า
เชื่อมระหว่างอ่างเก็บน้ำบนภูเขาและโรงไฟฟ้าใต้ดิน เป็นอุโมงค์
คอนกรีตดาดผิวเหล็ก จำนวน 2 ท่อ ความยาวท่อละ 651 เมตร
ชนิด คอนกรีตดาดผิวเหล็ก เส้นผ่าศูนย์กลางภายใน 17.0 - 6.0 เมตร
ความยาว 52 เมตร จำนวน 2 ชุด
อุโมงค์ท้ายน้ำ
เชื่อมระหว่างโรงไฟฟ้าใต้ดิน และอ่างเก็บน้ำลำตะคอง จำนวน 2 ท่อ
ชนิด คอนกรีตเสริมเหล็ก เส้นผ่าศูนย์กลางภายใน 4.4 - 6.8 เมตร
ความยาว 1,430 เมตร จำนวน 2 ท่อ



โรงไฟฟ้าพลังน้ำลำตะคองแบบสูบกลับ เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สวยงาม และ เพิ่มพูนความรู้อีกหนึ่งแห่งของจังหวัดนครราชสีมา นอกเหนือจากแหล่ง ท่องเที่ยวอื่นๆอาทิอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ด่านเกวียน อนุสาวรีย์ท้าว สุรนารีวัดศาลาลอยเป็นต้นสำหรับบริเวณพื้นที่ริมอ่างเก็บน้ำลำตะคอง กฟผ. ได้จัดสร้างสวนท้าวสุรนารี ขึ้นบนพื้นที่   ๙๖ ไร่ เพื่อพัฒนาให้เป็นสถานที่พัก ผ่อนหย่อนใจช่วยรักษาสมดุลของธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และเป็นการ ใช้ที่ว่างเปล่าให้เกิดประโยชน์สูงสุด ภายในส่วนประกอบด้วย ส่วนป่ากึ่งรุกข ชาติส่วนหย่อนประติมากรรมนายศรี ศาลาพักผ่อน ทางเดินและวิ่งออกกำลัง กายลานออกกำลังกายพร้อมซุ้มจำหน่ายสินค้า ซึ่งสวนท้าวสุรนารีนี้ ได้เปิดให้ ประชาชนเข้าเที่ยวชมแล้ว ตั้งแต่เดือน  มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๔

โครงการโรงไฟฟ้าพลังน้ำลำตะคองแบบสูบกลับเป็นโครงการที่จะอำนวย ประโยชน์ให้แก่จังหวัดนครราชสีมา  และจังหวัดอื่นๆ ในภูมิภาคนี้ เพราะนอกจากเป็นการเพิ่มความมั่นคงในระบบการผลิตและจ่ายพลังงาน ไฟฟ้าแล้วยังเป็นการพัฒนาแหล่งน้ำที่มีอยู่ในท้องถิ่นให้เกิดประโยชน์สูงสุด ได้อย่างมีประสิทธิภาพซึ่งจะส่งผลให้การพัฒนาเศรษฐกิจในภูมิภาคนี้ เจริญเติบโตและมีความมั่นคงสูงขึ้นในอนาคต